Zapalenie wątroby
• Stan zapalny wątroby powodujący uszkodzenie komórek miąższu wątrobowego (część z nich może ulec nieodwracalnym zmianom, czyli obumrzeć).
• Miąższ wątrobowy ulega zapalnemu obrzękowi (obrzmienie miąższu wątroby). Zmienione zapalnie komórki tracą swoją czynnościową sprawność. Obrzęk komórkowy sprawia, że uciśnięte kanaliki żółciowe ulegają zwężeniu. Utrudnia to lub uniemożliwia odpływ żółci do pęcherzyka żółciowego i dalej, przez przewód żółciowy wspólny do dwunastnicy. Dochodzi do żółtaczki.
• Ponieważ żółć nie dostaje się do światła jelita, stolce tracą brunatne zabarwienie (stolce gliniaste, barwy białoszarawej).
• Jednocześnie zmienia się barwa moczu z żółtej na ciemnobrunatną, gdyż barwniki żółciowe (bilirubina) wydzielane są wyłącznie przez nerki.
• Niepowikłane zapalenie wątroby wygasa zwykle po upływie kilku tygodni.
• Najważniejsze objawy:
– mniej lub bardziej wyraźna żółtaczka,
– mocz zmienia barwę na ciemnobrunatną,
– stolec odbarwia się.
• Często pacjent niedomaga na kilka tygodni wcześniej, zanim wystąpią wymienione objawy, czując ogólne rozbicie, osłabienie, brak apetytu, bóle mięśniowo-stawowe („objawy rzekomo grypowe”), niechęć do spożywania jaj i tłuszczu. Mogą wystąpić u niego stany podgorączkowe.
• Czynniki wywołujące zapalenie wątroby to głównie wirusy. Stłuszczenie wątroby spowodowane przez alkohol może przebiegać z podobnymi objawami.
• Istnieją dwie główne odmiany wirusowego zapalenia wątroby:
– zapalenie wątroby typu A (hepatitis A) występuje częściej. W większości przypadków przebiega łagodnie. Chorują na nie głównie dzieci i ludzie młodzi. Do zakażenia dochodzi drogą pokarmową;
– zapalenie wątroby typu B (hepatitis B) występuje rzadziej. Przebieg jego jest bardziej zróżnicowany, ale ogólnie rzecz biorąc cięższy niż typu A. Choroba szerzy się przez krew (wstrzyknięcia domięśniowe lub dożylne, przetaczania zakażonej wirusem krwi, mikro-urazy błon śluzowych, np. w czasie stosunku płciowego z zakażonym partnerem). Przeciwciała skierowane przeciwko wirusowi hepatitis B pojawiają się dopiero po okresie inkubacji. Występują one do końca życia u osoby, która przebyła zakażenie tym wirusem.
Jak sobie radzić?
Zapobieganie
Spożywanie czystej żywności i przegotowanej wody zmniejsza ryzyko zachorowania.
Wstrzyknięcia wykonywać wyłącznie za pomocą jednorazowych strzykawek!
Unikać stosunków płciowych z osobami, które przebyły hepatitis B.
Osoby o zwiększonym ryzyku zachorowania na hepatitis B („biały personel” służby zdrowia, a zwłaszcza stomatolodzy i pracownicy stacji krwiodawstwa) powinny poddać się szczepieniom ochronnym przeciwko hepatitis B. Jeśli planujesz podróż do krajów tropikalnych, poddanie się szczepieniu zapewnia ochronę przeciwko hepatitis na okres od trzech do czterech tygodni. Nie jest to ochrona absolutnie pewna i nie zwalnia od innych, wymienionych powyżej działań zapobiegawczych (woda, pożywienie).
Jeśli już doszło do zapalenia wątroby
• Nie pić alkoholu!
• Unikać tłustych potraw, których spożycie stanowi duże obciążenie metaboliczne dla wątroby.
• Jeśli chory poczuje się lepiej, bardzo powoli zwiększać aktywność fizyczną. Jak najwięcej leżeć (aż do ustąpienia żółtaczki).
• Nie przyjmować żadnych medykamentów poza tymi, które przepisał lekarz.
Kiedy iść do lekarza?
• Jak tylko zorientujesz się, że spojówki są zażółcone.
• Jeśli miałeś bliski kontakt z osobami, które chorowały na zapalenie wątroby, zbadaj się!
• Porozum się z lekarzem, jeśli wybierasz się do kraju, gdzie panuje hepatitis.
